Badania radiograficzne mają zastosowanie w wielu różnych dziedzinach – ciekawe odkrycie na dnie Bałtyku z wraku XIX-wiecznego żaglowca.
Pracownicy Działu Konserwacji Muzealiów oraz Działu Badań Podwodnych Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku otworzyli drewnianą skrzynkę wydobytą z wraku XIX-wiecznego drewnianego żaglowca, tzw. „Portowca”, spoczywającego na dnie Bałtyku. Zanim zajrzeli do jej wnętrza, przeprowadzili szczegółowe badania rentgenowskie, które pozwoliły ocenić stan zachowania obiektu oraz układ znajdujących się w środku przedmiotów. Po przeprowadzeniu badań i bezpiecznym otwarciu okazało się, że w jej wnętrzu znajdował się zestaw narzędzi cieśli okrętowego.
Skrzynka została odkryta podczas badań prowadzonych latem 2025 roku. przez Dział Badań Podwodnych NMM z wykorzystaniem jednostki badawczej NMM Wodnik. Po wydobyciu zabytek zabezpieczono i poddano szczegółowym analizom. Przed otwarciem skrzynki przeprowadzono badania rentgenowskie z użyciem lampy RTG stosowanej w radiografii przemysłowej. Pozwoliły one ocenić stan zachowania obiektu oraz rozkład przedmiotów w jego wnętrzu, co umożliwiło opracowanie bezpiecznej metody ich wydobycia.
Prześwietlenie skrzynki narzędziowej wykonano przy użyciu belgijskiej lampy RTG stosowanej w radiografii przemysłowej, wykorzystywanej m.in. do kontroli spoin rurociągów czy konstrukcji stalowych. Urządzenie pracuje przy wyższym napięciu niż aparaty medyczne, a sama ekspozycja trwa znacznie dłużej. W medycynie to zwykle milisekundy, natomiast w tym przypadku naświetlanie trwało około 10 minut. Zabytek umieszczono na kasecie ze specjalną płytą rejestrującą obraz. Promieniowanie rentgenowskie pada na płytę, tworząc na niej tzw. obraz utajony. Podczas otwierania skrzynki do jej wnętrza wpuszczano delikatnie niewielką ilość wody. Dzięki temu udało się wypłukać osad, który nagromadził się w środku podczas wieloletniego zalegania na dnie morza. Gdy osad został usunięty, okazało się, że nie wszystkie znajdujące się w środku przedmioty można łatwo wyjąć. Część z nich była pokryta twardą warstwą konkrecji powstałej w wyniku długotrwałego oddziaływania środowiska morskiego na metalowe elementy. ….
cały artykuł pod linkiem: https://www.gospodarkamorska.pl/narodowe-muzeum-morskie-zdradza-zawartosc-skrzynki-z-wraku-xix-wiecznego-zaglowca-byly-tam-narzedzia-ciesli-okretowego-91441
